E Nabız Bilgi

Melatonin Nedir ?

20.11.2024
Melatonin Nedir ?

Melatonin Nedir ?

Melatonin insan vücudunda doğal olarak bulunan beynin hemen altında yer alan epifiz bezi ya da diğer adıyla pineal bez tarafından salgılanan ve uyku-uyanıklık döngüsünü düzenleyen bir hormondur.

Melatonin uyku-uyanıklık döngüsünün yanı sıra, kan basıncının düzenlenmesi, sirkadiyen ritim gibi günlük döngüde değişen faktörlerin zaman birlikteliğini kontrol etmekte ve tüy dökme, üreme, kış uykusu gibi mevsimsel hareketlerin kontrolünde önemli rol oynar.

Melatonin Nedir ?

Melatonin beyinde yer alan epifiz bezinden salgılanan, havanın kararması ile sentezlenmeye başlayan vücudun biyolojik saatini kontrol eden bir hormondur. Ayrıca melatonin hormonunun kan basıncının ayarlanması, hücre yenilenmesi, vücut ısısının ayarlanması gibi fizyolojik ve biyolojik süreçlerde önemli rolü vardır.

Halk arasında Drakula hormonu olarak da adlandırılan melatoninin akşam 21.00 ile 22.00 saatleri arasında salgılanma derecesi artmaya başlar. Gece 02.00 ile 04.00 saatleri arası en çok salgılandığı saatlerdir. Sabah 05.00 ile 07.00 saatleri arasında tekrar azalır ve akşam 21:00’e kadar alt sınıra çekilir.

Melatonin insan vücudunda bir gecede yaklaşık 30 mg olarak sentezlenir. Melatonin hormonunun yaklaşık olarak %85’i epifiz bezinden salgılanır. Kalan %15’lik kısmı ise bağırsak, mide, retina ve deri tarafından salınır. Melatonin çok güçlü bir antioksidandır.

Antioksidan özelliği kişide antidepresan etkisi yaratmaktadır. Melatonin kişinin yaşamsal faaliyetlerini devam ettirmesi için gereklidir. Bu nedenle gece melatonin salgılanan saatlerde cep telefonuyla oynamak, televizyon izlemek, yüksek ışığa maruz kalmak uygu kalitesini düşürür. Yeterli uyku uyunmadığında da vücudun hastalıklara karşı direnci düşer.

Melatonin Etkileri Nelerdir ?

Yapılan araştırmalar, melatonin hormonunun vücudun yaşamsal faaliyetlerinin korunması ve iyileştirilmesi adına önemli görevler üstlendiğini göstermiştir. Melatonin hormonunun vücutta temel olarak üstlendiği roller aşağıdaki gibidir;

  • Melatoninin birincil görevi vücudun uyku süresinin ayarlanmasıdır. Aynı zamanda uyku kalitesini ve derinliğini de arttırır.
  • Güçlü antioksidan özelliği hücrelerin korunmasını sağlar. Yapılan araştırmalara göre meme ve kolon kanseri üzerinde önemli bir etkisi vardır.
  • Melatonin; yaşlanma, kalp ve damar hastalıkları, enfeksiyon ve kansere neden olan serbest radikaller ile gece boyunca savaşır ve vücut sağlığını korur.
  • Melatonin hormonunun göz sağlığını desteklediği, depresyonla savaştığı ve etkilerini hafiflettiği, reflünün dindirilmesinde yardımcı olduğu yönünde çalışmalar mevcuttur.
  • Melatonin salgılandığı sürede, hipofiz bezinden vücut metabolizmasının düzenlenmesinde kritik rol oynayan büyüme hormonunun üretiminin de tetiklendiği gözlenmiştir.
  • Melatonin cildin yaşlanma sürecini yavaşlatır ve dokuların uyku süresinde kendi kendilerini onarmaları için fırsat yaratır.
  • Melatonin nitrik oksit adlı molekülün salgılanma seviyesinin arttırarak damarların genişlemesine yol açar.  Bu sayede tansiyonu düşürür ve damar sertliğine karşı korur.

Melatonin’in Yan Etkileri Nelerdir ?

Melatonin ağız yoluyla hap formunda alındığında, en düşük dozda bile kullanırsa yan etkileri olabilir. Bu yan etkiler arasında:

  • Yorgunluk
  • Ağız kurluğu
  • Baş dönmesi
  • Anksiyete
  • Baş ağrısı
  • Mide bulantısı
  • Döküntü
  • Halsizlik
  • Gece terlemeleri
  • Göğüs ağrısı
  • İshal
  • Karın arın ağrısı
  • Kaşıntı
  • Kilo artışı
  • Kuru cilt
  • Yüksek tansiyon
  • Ruh hali değişimleri görülmektedir.

Melatonin Düzeyi Nasıl Arttırılır ?

Melatoninin normal düzeyler altında olması insomnia olmak üzere birçok uyku bozukluğuna yol açar. Aynı zamanda yorgunluk, depresyon cinsel işlev bozuklukları gibi birçok rahatsızlığa yol açabilir. Melatonin hormonunun düzeyini arttırmak için öncelikle alkol ya da sigara bırakılmalıdır.

Kahve tüketimi sınırlandırmalı ve stresten uzak durulmalıdır. Yatmadan en az 3-4 saat önce yemek yemek, tamamen karanlık bir odada ve gece yarısından önce uyumak melatonin üretimi desteklemektedir.

Eğer siz de uyku sorunları yaşıyorsanız uzman bir doktora başvurarak melatonin seviyenizi ölçtürebilir ve eğer önerilirse takviye edici melatonin hapı kullanabilirsiniz.

Ollier Hastalığı Nedir?

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.