Masa Başında Geçen Günü Kolaylaştıran Oturma Ayarları

Masa başında çalışan bir kişi gün içinde saatlerce aynı pozisyonda kalır. Bu sürede yaşanan yorgunluk çoğu zaman kişinin oturuş alışkanlığından değil, ayarları hiç değiştirilmemiş bir sandalyeden kaynaklanır. Kutudan çıktığı ayarlarla kullanılan bir ofis koltuğu ortalama bir vücut ölçüsüne göre kurulmuştur ve o ortalama çoğu kişiye tam uymaz.

Ayar yapmak birkaç dakika sürer ve gün boyu hissedilen farkı belirler. Aşağıdaki sıra, koltuk ile masayı birlikte ele aldığı için tek tek yapılan ayarlardan daha tutarlı sonuç verir.

Önce yükseklik sonra masa

Ayar sırası koltuk yüksekliğiyle başlar. Ayaklar zemine tam basacak, dizler kalça hizasında veya bir miktar altında kalacak şekilde oturma yüksekliği belirlenir. Bu ayar yapıldıktan sonra masa yüksekliğine bakılır. Kollar dirsekten yaklaşık dik açı yaparken ön kollar masa yüzeyine rahatça uzanabiliyorsa ilişki doğrudur.

Masa sabit yükseklikteyse ve koltuk masaya göre alçak kalıyorsa koltuk yükseltilir, ardından ayakların boşta kalmaması için ayak desteği kullanılır. Ayakların havada kalması bacak arkasına baskı bindirir ve gün içinde en çok şikayet üreten durumlardan biridir.

Sırt desteği belin doğal eğrisini takip etmeli

Sırtlık ayarının amacı beli zorlamak değil, belin doğal iç bükey eğrisini desteklemektir. Sırtlığın en çıkıntılı noktası bel çukuruna denk geldiğinde oturuş sırasında sırt kendiliğinden dik kalır. Bu nokta kişiden kişiye değişir, bu yüzden yüksekliği ayarlanabilen sırtlıklar sabit olanlardan daha geniş bir kullanıcı aralığına uyar.

Oturma derinliği de aynı amaca hizmet eder. Sırt sırtlığa yaslandığında diz arkası ile oturma yüzeyinin ucu arasında birkaç parmak boşluk kalmalıdır. Boşluk yoksa oturma yüzeyi çok derindir ve kişi öne kayarak sırt desteğinden faydalanamaz.

Sırtlık açısının kilitlenip kilitlenmediği de kullanım biçimine göre değerlendirilir. Sabit bir açıda çalışmayı tercih eden kişi için kilit önemlidir. Gün içinde pozisyon değiştirmeyi sevenler ise serbest bırakılmış bir sırtlıkla daha rahat eder. Aynı koltuğun her iki kullanımı da desteklemesi, mekanizmanın kilit kademesi sayısına bağlıdır.

Kolçak masayla birlikte düşünülür

Kolçaklar tek başına değerlendirilmez. Doğru yükseklik, omuzlar gevşek dururken ön kolun kolçağa hafifçe temas ettiği yüksekliktir. Kolçak fazla yüksekse omuzlar yukarı kalkar, fazla alçaksa kişi tek tarafa yaslanır. Genişlik ayarı olan modellerde kolçakların gövdeye çok yakın veya çok uzak olmaması da aynı ölçüde önemlidir.

Kolçağın masa altına girebilmesi ayrı bir konudur. Girmiyorsa kişi masaya uzak oturur ve öne eğilerek çalışır. Koltuk seçiminde kolçak yüksekliğinin masa tablası altındaki boşlukla uyumu bu yüzden kontrol edilir.

Kolçakların çıkarılabilir olması da bazı kullanımlarda avantaj sağlar. Dar masa aralıklarında veya sık yer değiştirilen alanlarda kolçaksız kullanım daha rahat olabilir. Bu tercihin mümkün olması için kolçağın gövdeye vidalı bağlanmış olması gerekir.

Hareket ayarın tamamlayıcısıdır

En iyi ayarlanmış koltuk bile hareketsizliği ortadan kaldırmaz. Uzun süre aynı pozisyonda kalmak yerine belirli aralıklarla ayağa kalkmak, kısa yürüyüş yapmak ve oturuş pozisyonunu değiştirmek genel olarak önerilen bir alışkanlıktır. Sallanma mekanizması olan koltuklarda sırtlığın serbest bırakılması da gün içinde pozisyon değişimini kolaylaştırır.

Ofis planlaması bu alışkanlığı destekleyebilir. Yazıcı, su ve toplantı alanının masalardan belirli bir uzaklıkta konumlanması, gün içinde doğal hareket üretir. Proje bazlı çalışan üreticilerle yerleşim planı konuşulurken bu detayın masaya yatırılması, sonradan yapılacak düzeltmelerden daha kolaydır.

Ofis dışında evde çalışılan günler için de aynı ölçüler geçerlidir. Mutfak masasında birkaç saat çalışmak kısa vadede sorun üretmez ama düzenli hale geldiğinde oturma yüksekliği ile masa yüksekliği arasındaki uyumsuzluk hissedilir. Evde ayrı bir çalışma alanı kuranların önce koltuk ve masa ilişkisini kurması, ardından ekran yüksekliğini ayarlaması en pratik sıradır.

Satın almadan önce sorulacaklar

Bir ofis koltuğunun kaç noktadan ayarlandığı, sırtlık yüksekliğinin değişip değişmediği, oturma derinliğinin ayarlanıp ayarlanmadığı ve mekanizmanın kilitlenebilir olup olmadığı seçim yaparken en belirleyici sorulardır. Ofis koltukları arasındaki fiyat farkı çoğunlukla bu ayar sayısından ve mekanizmanın türünden kaynaklanır. Uzun mesai yapılan bir birimde bu farkın karşılığı gün sonunda hissedilir.